Maden bij een konijn (Myasis)

Wat is madenziekte?

Er word wel gesproken over Madenziekte, maar maden zijn geen ziekte op zich. Wel kan een konijn dat een vieze achterkant heeft (plakpoep) of een verminderde weerstand heeft, daardoor vliegen aantrekken, die vervolgens hun eitjes in de kapotte of geïrriteerde huid gaan leggen.

Deze eitjes ontwikkelen zich eerst tot larven en vervolgens tot maden, die vreselijk schade aan richten bij het konijn. Normaal gesproken vreten maden dood vlees op en doen ze in principe goed werk in de natuur, maar in dit geval beginnen ze al te eten aan een nog levend konijn...

Het konijn heeft dan ook veel pijn en jeuk bij een aanval van maden. Als er niet ingegrepen word, word de huid en het vlees eronder kapot gegeten en het konijn zal uiteindelijk in shock raken en overlijden. Een vreselijke dood...

Hoe kan je maden bij een konijn voorkomen?

•  Allereerst is het belangrijk dat een konijn een goed voedingspatroon heeft en daardoor niet te dik is en niet constant plakpoep heeft. Daarmee word al een heleboel voorkomen. Een gezond konijn, dat goed op gewicht is, veel hooi eet en weinig biks, zal daarom nooit zomaar maden krijgen.

Ook het schoonhouden van het hok, zal schelen in de aantrekkingskracht voor vliegen. Een konijn dat in zijn eigen vuil ligt, en daardoor zelf vies is, kan ook door vliegen worden bezocht. Vooral op warme dagen, is het dus zaak, het hok of de plas- en poep-plekken goed schoon te houden.

• Daarnaast heb je natuurlijk een groep konijnen, die door ziekte een verminderde weerstand heeft en daardoor ook vliegen aantrekt. Vraag me niet hoe, maar de vliegen lijken het te weten en worden onweerstaanbaar aangetrokken tot zieke dieren.  Ook al zijn alle verdere levensomstandigheden ideaal, soms kan je het dus niet voorkomen dat er vliegen op het konijn afkomen.

Het kan enigszins helpen om klamboes en andere insectenwerende middelen in te zetten, maar er hoeft maar 1 vlieg ertussen door te floepen en het is al te laat.

Is er een middel tegen maden?

Gelukkig is er tegenwoordig een uitstekend middel tegen maden op de markt: Rearguard®

Uit eigen ervaring en ook uit de ervaring van anderen, weten we dat het echt een wondermiddel is!

Dit middel houd niet de vliegen tegen, maar voorkomt dat de larven van de vlieg zich ontwikkelen tot maden, die de schade aanrichten bij het konijn. De larven komen te overlijden en het gevaar is geweken.

Als je het flesje opent, zit er een sponsje op, waarmee je het konijn vanaf halverwege de rug, richting kont insmeert. Vooral tussen de achterpoten en rond de geslachtsorganen, moet er goed gesmeerd worden. De diepe holtes naast de geslachtsorganen zijn geliefde plekken voor maden om uit de huid te kruipen.

Rearguard beschermt het konijn 8-10 weken. Bij konijnen waarvan je vermoed dat ze kans hebben op maden, is het aan te raden ze bij voorbaat al in te smeren en ze zo te beschermen.

Maar ook als een konijn onverwachts met maden word aangetroffen, heeft de rearguard een uitstekende werking en mits snel gebuikt, word erger voorkomen.

Hoe weet je dat je konijn maden heeft?

Als je merkt dat het konijn wat zit te wiebelen en wat onrustig op zijn kont heen en weer schuift, of steeds gaat verliggen en ergens last van lijkt te hebben, moet je hem even omdraaien om zijn onderkant goed te bekijken. Kijk vooral goed tussen de achterpoten en in de diepe gleuven naast de geslachtsorganen. Soms is het gelijk duidelijk en zie je de maden met honderden krioelen! Maar soms moet je echt goed zoeken en zie je er maar een paar of zelfs maar eentje. Laat je daardoor niet in de maling nemen! Maden zijn nooit alleen! Wat je aan de buitenkant ziet is in feite maar het topje van de ijsberg! Het overgrote deel van de maden zit onder de huis en als je goed kijkt, kan je ze soms zien bewegen onder de oppervlakte.

Wat moet je dan doen?

Zie je 1 of meer maden, dan moet je gelijk handelen!! Denk erom, maden ontwikkelen zich razendsnel! In een paar uur tijd van niks naar duizenden, die het konijn levend opvreten!

Let op!!! Bij (een vermoeden van) maden moet direct snel gehandeld worden! Wacht je te lang of kom je er te laat achter, is er al te veel schade aangericht en kan je het konijn alleen nog maar uit zijn lijden verlossen door hem in te laten slapen! Maar ben je er op tijd bij, dan is er nog redding mogelijk!

Als eerste zet je je konijn met zijn achterwerk in de biotex of een ander desinfecterend middel. Een ander wasmiddel, zoals Neutral is goed. Maar ook een desinfecterende dierenshampoo is prima.

Spoel zoveel mogelijk van de levende maden weg. Goed bij de geslachtdelen en anus kijken. Daarna neem je je konijn op zijn rug op je schoot en haalt met een pincet alle zichtbare maden die je niet weg gespoeld hebt weg. Vooral in de diepen gleuven naast de geslachtsorganen houden de maden zich graag op. Met een pincet kan je heel goed in die gleuven komen, maar wees wel voorzichtig niet de huid verder kapot te maken.

Hierna smeer je je konijn gelijk goed in met Rearguard! Weer heel goed rond de geslachtsorganen, tussen de achterpoten, maar ook rond de staart en tot ongeveer 10cm boven de staart, de rug op en beide achterpoten helemaal insmeren. Smeer de rearguard overvloedig op het konijn, de vacht moet echt vochtig zijn! Beter teveel erop, dan te weinig, waardoor de maden weer kans krijgen!

Daarna mag het konijn (en jijzelf) even tot rust komen. Hou hem even binnen in een kooi, zodat je hem goed in de gaten kunt houden. Kijk hem om het uur weer even helemaal na en haal de maden die naar boven komen er weer uit met een pincet. Zie je er nog erg veel, dan kun je hem beter nog een keer uitspoelen in de biotex, waarna je hem weer helemaal goed insmeert met Rearguard.

Het is ook aan te raden het konijn gelijk een pijnstiller te geven (metacam of carprofendrops). De maden hebben zich al snel in de huid en het weefsel gegeten en dat doet pijn.

Als je dit een paar keer herhaalt, zal je zien dat je steeds minder maden ziet en dat ze slomer worden of zelfs al dood zijn. Dan is het ergste leed geleden en doet de Rearguard zijn werking.

Als de huid al enigszins kapot is, kan je voor de zekerheid, om infecties te voorkomen, een paar dagen anti-biotica (baytril) geven.

Hou het konijn de komende dagen nog goed in de gaten, keer hem regelmatig even om om te controleren. Ontdek je weer nieuwe maden, dan direct de behandeling herhalen.

Waar haal je rearguard vandaan?

Helaas is Rearguard nog niet geregistreerd in Nederland (dat kost teveel...), maar in Groot-Brittannië is het wel te koop en steeds meer dierenartsen hebben het gelukkig ook in huis. (Onder andere Dierenkliniek De Hoeksche Waard, Dierenartsencentrum Spijkenisse en  Dierenartsencentrum Hoogvliet) Ook in het Bunnybin-winkeltje  is het te verkrijgen.

Iedere konijnen-eigenaar zou het eigenlijk in huis moeten hebben, omdat snel handelen cruciaal is bij een madenaanval!